‘Wandeling van de week’ 5 : Martine van der Snel

Epe – De ‘Wandeling van de week’ is een nieuwe rubriek van Dennis Dekker (www.mediamagneet.nl). Hij wandelt met inspirerende mensen die iets over hun onderscheidende visie, eigenaardige passies of bijzondere dromen vertellen. Deze week gaat Dennis op pad met Martine van der Snel. Ze is uitvaartbegeleider bij Wenz Uitvaart Epe.

Deze wandeling begint en eindigt bij haar woning in het Eper buurtschap Dijkhuizen. Vanaf deze plek is er gemakkelijk een mooie tocht te lopen, weet ze. Je bent enerzijds zo in het bos, maar anderzijds kun je je kilometers lang in een agrarisch landschap wanen. “Ik hou van natuur, ruimte en ver weg kijken.” Dat laatste stamt uit de tijd toen ze nog met haar ouders in het buitengebied in Emst woonde, vertelt ze. Daar is de liefde voor wandelen bijgekomen. Is het niet alleen, dan wel met vrienden of met haar gezin.

Lotgenoten

Die wandelingen komen sinds kort overigens ook terug in haar werk. “Een collega in Twente, iemand waarmee ik samen de opleiding tot uitvaartbegeleider gevolgd heb, meldde op Facebook eens dat ze rouwwandelingen hield met alleenstaanden. Mensen die net hun partner verloren hebben, konden daar met lotgenoten wandelen. Ik heb dat concept ook in Epe geïntroduceerd. Deze ‘wandeling van troost’, vindt doorgaans eens per drie maanden plaats. Inmiddels zijn er zo’n zestien (oudere) alleenstaanden die steevast meelopen. “Ze willen wel vaker dan één keer per kwartaal, maar dat gaat qua werk helaas niet.”

Door de strengere maatregelen vanwege het coronavirus zijn de troostrijke wandelingen overigens tijdelijk gestaakt. “Helaas. Ik merk aan de reacties in het appgroepje dat men het erg jammer vindt. Veel alleenstaanden hebben behoefte aan contact. Daarbij vinden ze het fijn om met lotgenoten te wandelen. Men wil zelf het verhaal kwijt, maar men wil tegelijk ook een luisterend oor voor anderen zijn. Ik heb hen vlak voor kerst dus een kleine attentie gebracht. Om te laten zien dat we aan ze denken.”

Martine hoopt dus dat het binnenkort weer mag, vertelt ze. “Het is een hele leuke groep mensen die steeds rond de twintig deelnemers blijft. “Af en toe valt er iemand af, soms doe ik een uitvaart en schat ik in dat de alleenstaande vrouw of man het wellicht wel fijn zou vinden om mee te wandelen. Die benader ik dan.” Bij deze wandelingen met alleenstaanden stippelt Martine een route uit van zo’n 5 kilometer. Soms vanuit haar eigen huis, soms op een plek in het bos waar een horecagelegenheid zit. “We hebben wel eens gewandeld vanaf restaurant De Ossenstal. Puur om eens een andere omgeving te verkennen. Nadien hebben we daar een paar tafels gereserveerd en samen een kopje koffie of thee genuttigd. De uitkomst is altijd zeer positief. Men is met zielsverwanten aan de wandel. Iedereen kent en herkent de gevoelens en het rouwproces. Dat vergemakkelijkt het praten over de dood. Bij de wandeling van troost zijn dit ingrediënten die steeds terugkomen. “Ik ben dan overigens enkel een luisterend oor. Ik heb geen oordeel, ik heb niet meegemaakt wat een ander meegemaakt heeft. Ik luister alleen.”

Wat dat aangaat, is haar rol in deze wandeling met de verslaggever van deze krant wel anders, lacht Martine. Dit keer praat ze juist wel veel zelf. Over de dood, over rouw en, meer nog, over het leven. “Want dat hoort allemaal bij elkaar natuurlijk. Je merkt het wanneer mensen ziek zijn en toeleven naar de dood. Op die momenten wordt er meer over het leven gepraat dan ooit.” En als de uitvaart geweest is, dan heb je nog de nazorg. “Die vinden wij ook heel belangrijk. Als je meer dan een halve eeuw met iemand getrouwd bent en ineens alleen komt te staan, dan komt er veel op je af. We zijn zeer alert op die fase. We proberen contact te onderhouden opdat men niet vereenzaamt. We proberen er te zijn, wanneer er vragen zijn. Een voorbeeld? Mensen krijgen vaak de vraag of het al slijt, of het verdriet al minder wordt. Ik zeg dan altijd: verlies verwerken bestaat niet. De Belgische psycholoog en rouwspecialist Manu Keirse schreef ooit: ‘Gemis zal nooit overgaan. Het zal hooguit zo zijn dat de mooie herinneringen sterker worden en het verdriet overstijgen’.”

Keukentafel

Een andere belangrijke pijler die Martine als uitvaartbegeleider altijd benoemt? “Probeer alles goed op papier te zetten. Heb het over je uitvaart met jouw partner of met je familie. Vertel wat je belangrijk vindt, dat ene muziekstuk of die ene spreker.” Want de dood is er vaak ook ineens en zeer onverwachts. “Dat zou je misschien wel willen dat je er veel meer over gepraat had. Niet alleen over het verloop van die uitvaart, maar veel meer ook over het leven dat je geleid hebt.” Jongeren bijvoorbeeld zijn te weinig met de dood bezig, vindt Martine. “Ik probeer daar als uitvaartbegeleider ook wel wat aan te doen. Ik geef lezingen, organiseer zelfs keukentafelgesprekken.”

Dat laatste vraagt om uitleg. “Eerder dit jaar plaatste ik een oproep in de krant. Ik stelde letterlijk mijn keukentafel beschikbaar wanneer men vragen had over een uitvaart. Bij veel jongeren is dat vaak nog ‘een ver-van-mijn-bed-show’. Ik probeerde hen aan te sporen om eens met mij in gesprek te gaan.” De drempel was laag. “Die maandagochtend zat ik te wachten met een kopje koffie. Totdat de deurbel ging. En nog geen half uur daarna weer. Nee, het waren niet jongere mensen. Maar het was wel geslaagd. De twee echtparen wisten niet veel over hun eigen uitvaart. Ik heb hen van alles kunnen vertellen. Ik denk dat ze hierdoor goed met elkaar in gesprek gegaan zijn. Ik ga dat vaker doen. Want je kunt er niet vroeg genoeg mee beginnen. Samen praten over rouw zorgt voor troost. Maar je moet ook weten: praten over de dood tijdens het leven, is minstens zo belangrijk.”

(Dit verhaal is verschenen in de weekkrant Veluws Nieuws, 6 januari 2021)


Wil je genieten van meer wandelingen? Klik dan hier!

‘Wandeling van de week’ 4 : Gunnar van der Stelt

Epe – De ‘Wandeling van de week’ is een rubriek van Dennis Dekker (www.mediamagneet.nl). Hij wandelt met inspirerende mensen die iets over hun onderscheidende visie, eigenaardige passies of bijzondere dromen vertellen. Deze week gaat Dennis op pad met Gunnar van der Stelt (23).

Deze ex-Epenaar woont inmiddels een aantal jaren in Berlijn en probeert een bestaan op te bouwen als songwriter en muzikant. Eerder dit jaar studeerde hij daar af aan de British and Irish Modern Music (BIMM) Institute. “Ben je daarmee klaar, dan móet het gebeuren. Optredens regelen, fanbase opbouwen en nieuwe muziek maken. Door corona ligt dat eerstgenoemde aspect echter bijna stil.” Gunnar laat zich niet uit het veld slaan. “Ik blijf doorgaan. Ik vergelijk mijn muziekcarrière met mijn voorliefde voor marathons lopen. Ik ben niet snel, maar ik kan het wel heel lang volhouden.”

Muzikale marathon

Dat die weg dan vaak onverwachts wijzigt? Dat hij soms een omweg of een horde moet nemen om ergens te komen? Soit. Gunnar probeert tegenslagen namelijk om te zetten in positiviteit. Zijn muzikale marathon, zijn ‘road to nowhere’, leidt daardoor altijd naar lichtpuntjes, vertelt hij lachend tijdens deze winterse boswandeling.
Voorheen was dat overigens niet altijd zo. Toen waren er minder lichtpuntjes, toen was zijn brein best vaak donker en had hij last van de nodige negatieve energie. Daar vertelt hij eerlijk over. Dit had onder andere te maken met een paar valse starten in de muziekwereld. Zo schreef hij zich twee keer in bij de Rockacademie in Tilburg. De eerste keer werd hij afgewezen. “Terecht. Mijn voorbereiding was niet goed. Ik nam het niet al te serieus. Was met andere dingen bezig, zoals bandjes formeren. Dat waren alleen bijzaken. Daardoor had ik te weinig focus. En verliep de auditie uiteindelijk dramatisch. Ik was niet aangenomen. Logisch, als ik nu terugkijk naar mezelf. Fair enough.”

Een andere studie volgde: Architectuur in Delft. “Toch was dat niet mijn ding.” Wederom auditeren bij de Rockacademie. Het jaar daarna was de voorbereiding heel veel beter. Hij beheerste zijn instrument (de gitaar) tot in de puntjes, wist tijdens de auditie veel te vertellen over muziektheorie. Toch was er weer een afwijzing. “Op een zeer lompe en ongevoelige manier. Ze meldden via mail dat ik er beter aan deed om te stoppen met gitaar spelen.” Dat terwijl hij dagelijks oefende, tot bloedens aan toe. Gitaar spelen was zijn alles, hij speelde in diverse bandjes en er waren de nodige optredens. Hoe kon dit nou? “Die avond zat ik dus in een dikke dip. Goede anekdotes beginnen vaak met drank. Nou dat was toen ook zo. Ik was boos over die botte afwijzing. Maar ik had een fles wodka. En die moest op. Aan het eind van die nacht doelloos surfen over het net, stuitte hij toevallig op een aanmeldingsformulier van een andere rockacademie: de BIMM in Berlijn. “Ik ben dat direct gaan invullen. Veel vragen waren vergelijkbaar met die van de Rockacademie. Ik heb deze antwoorden dus, enigszins beschonken, in het Engels vertaald en ben gaan schrijven. De dag daarna wist ik niet meer wat ik gedaan had…

BIMM en Rockacademie

Nog geen week later zat er een mail in z’n inbox. “BIMM had gereageerd, ze nodigden me uit voor een vervolggesprek en een auditie.” Gunnar moest onder andere improviseren over een drietal bestaande nummers. “Ze wilden zien of de potentiele studenten muziekgevoel hebben. Er volgde een reggaenummer, een funknummer en een rocknummer. “De laatste ging het beste, de funksong was okay, enkel dat reggaenummer vonden ze niet zo geweldig.” Toch kreeg Gunnar van der Stelt daar wél een kans. “The rest is history, as they say”, lacht hij zijn tanden bloot tijdens het wandelen. Afgelopen zomer rondde hij deze opleiding af door met een zelf ingesteld en geprogrammeerd uniek ‘loop station’ als Gunnar Lines een soloconcert te geven vanuit zijn huiskamer. Een ruime voldoende was het klinkende resultaat. Dat moet een goed gevoel opgeleverd hebben. Helemaal na die botte afwijzing van de Rockacademie. “Zeker weten! Hahaha.”

Tja, en dan begint de muzikale marathon van de afgestudeerde BIMM-studenten pas echt. De strenge coronamaatregelen maken echter dat Gunnar praktisch geen optredens kan geven. Eén keer heeft hij met zijn band Brooks Orion (opzwepende rockmuziek à la Muse) zelf geregeld dat hij in zaal Marie-Antoinette in Berlijn twee shows op één dag kon geven. Dit om een releaseparty te houden voor het album ‘The Happiness INC’. “Toen hebben we twee keer voor vijftig personen gespeeld. Het ging te gek. De reacties waren goed.” Toch zou hij erg graag veel meer willen spelen. Hij had zowel als soloartiest Gunnar Lines, maar ook met de band Brooks Orion al zeker vijftien shows uitstaan die allemaal uitgesteld of gecanceld zijn. Maar de tijd van bij de pakken neer zitten, is voorgoed voorbij, vindt Gunnar. Hij blijft lachen om tegenslagen, zet dat om in creativiteit en schrijft songs bij de vleet. “Iedere maand zet ik ofwel als Gunnar Lines ofwel als Brooks Orion zeker vier liedjes op Spotify. Ik vergelijk de aanpak van mijn muzikale carrière met die van mijn andere passie: marathons lopen. Ik ben niet de snelste, maar ik hou het wél lang vol.”

De eerste succesvolle muzikale kraker heeft de ex-Epenaar te pakken. Het reggaeliedje Freedom van zijn alias Gunnar Lines is inmiddels duizenden keren beluisterd op Spotify en bekeken op YouTube. “Er zijn zelfs mensen in Oeganda die een eigen filmpje op deze track gemaakt hebben. Hoe gaaf!” En dat met reggaemuziek. Iets waar ze bij de BIMM-auditie nog niet echt overtuigd over waren. Toch zette Gunnar die kritiek gewoon om in een nieuw lichtpuntje van zijn muzikale road to nowhere…

(Dit verhaal is verschenen in de weekkrant Veluws Nieuws, 30 december 2020)

Wil je genieten van meer wandelingen? Klik dan hier!

‘Wandeling van de week’ 3 : Marlous de Boer

Oene – De ‘Wandeling van de week’ is een nieuwe rubriek van Dennis Dekker (www.mediamagneet.nl). Hij wandelt met inspirerende mensen die iets over hun onderscheidende visie, eigenaardige passies of bijzondere dromen vertellen. Deze week gaat Dennis op pad met Marlous de Boer (56) uit Oene. Ze is in deze regio al jaren actief als reisondernemer (The Travel Club in Epe).

Marlous werkte altijd hard. Weken van 60 uur waren eerder regelmaat dan uitzondering. “Reizen is mijn passie, dit werk voelt als hobby, helemaal sinds ik voor mezelf werk. Dan maak je veel uren. Da’s niet erg.” Vanwege de coronacrisis zien haar dagen er tegenwoordig totaal anders uit. Sinds de eerste lockdown ruimt ze iedere dag tijd in om te gaan wandelen. “Heel erg fijn om te doen. Natuurlijk vanwege de fysieke, maar bij mij vooral vanwege de geestelijke gezondheid.”

Van huis naar werk

Onze wandeling begint bij de voordeur van de woning van Marlous en haar echtgenoot Fred. We hebben het plan opgevat om van haar huis naar haar werkplek in Epe te wandelen. Huis en werk stonden dit jaar bij haar namelijk meer in verbinding met elkaar dan ooit. Het is een route van ruim 7 kilometer. We lopen door het prachtige weidse buitengebied van het dorp Oene, we wandelen langs het kanaal, we nemen de Zuukerbrug over de A50 richting het centrum van Epe. Op diverse plekken komt één belangrijk aspect terug: het jaar 2020 en het effect van de daarbij horende coronacrisis.

“Want om daar maar eens over te beginnen. Natuurlijk is de horeca zwaar getroffen. Ik heb medelijden en beklag met die branche, ik zit zelf ook graag op het terras, of eet er een hapje. Maar toch is er nóg een branche ernstig getroffen. Daar hoor je veel minder over. Dat is de branche waarin ik zelf werkzaam ben.” Marlous werkte niet bij een touroperator of een andere bedrijf in de reiswereld, maar is zelfstandig ondernemer. Lees: sinds de eerste lockdown droogde haar volledige inkomen op. “Ik kan geen aanspraak maken op vergoedingen. Ik heb gespaard en ben dat potje nu aan het opmaken.”

Het jaar 2020 begon wat vreemd, vertelt ze. “Ik was de laatste maanden van 2019 volop bezig met het samenstellen van vakantiereizen voor mijn klanten in 2020. In mijn geval word ik pas betaald, als de reis daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Niet erg, dat ben ik gewend. Daarbij was het vooruitzicht geweldig. In januari stond er al een recordomzet in de boeken. Tja, en toen kwam corona. De ene na de andere trip voor mijn klanten moest gecanceld worden. Omdat ik vaak unieke maatwerkreizen boek, kost dat veel tijd. Dat is normaal geen probleem, want dan komt er snel een herboeking. Maar door deze coronacrisis, werd mijn aanstaande omzet stap voor stap teruggedraaid naar nul. Het werk werd alleen niet minder. Nog altijd ben ik niet klaar met het afronden van de annuleringswerkzaamheden voor die reizen. Sommige vakanties van klanten gaan helemaal niet meer door. Anderen worden verplaatst naar volgend jaar, weer een groep wil een reisvoucher voor een ander moment. Ik ben er nog dagelijks druk mee om dit goed af te handelen.”

Roeptoeters

Wel hard werken, maar totaal geen inkomen, je zou er moedeloos van worden. Niet Marlous. Ze weerde zich kranig. “Natuurlijk was ik af en toe best wel eens een beetje down. Al die actualiteitenprogramma’s op tv met negatief nieuws. Steeds maar weer die coronaberichten. Elke keer weer die ongenuanceerde roeptoeters op social media. Het hing me wel eens de keel uit. Maar ik klaag niet. De reisbranche ging de afgelopen jaren crescendo. Mensen gaven veel geld uit aan vakanties. Mijn maatwerk voor bijzondere reizen werd gewaardeerd. Men wist mij te vinden. Ik heb het heel goed gehad. Dat zal ook in een goede tijd wel weer gaan gebeuren. Daar ben ik niet bang voor.” Er zijn collega’s van Marlous bij wie de moed wel eens in de schoenen zakte. Die zochten tijdelijk een ander baantje of hebben hun ondernemerschap als zelfstandig reisadviseur zelfs moeten stoppen. “Tientallen reiscollega’s zitten echt in de problemen. Dat is verschrikkelijk.”

Het coronajaar 2020 heeft Marlous veel opgeleverd. “Geestelijke rijkdom bijvoorbeeld. En die is veel meer waard dan geld.” De Oenese is na gaan denken over duurzame reizen, over het klimaat en over dierenwelzijn. “Ik ben veel meer bezig met de effecten van vliegen. Ik zoek naar milieuprojecten waarbij je iets terug kunt doen. Bij sommige stedentrips dichtbij adviseer ik tegenwoordig liever de trein. En georganiseerde excursies waarbij mensen op een olifant kunnen zitten of waar ze met dolfijnen of haaien kunnen zwemmen, die boek ik niet meer. Het dierenleed is daar te groot. Dat is niet meer van deze tijd.” Ook volgt ze een cursus Spaans. “Altijd al gewild, nooit tijd voor gehad. Nu doe ik het.”

Daarnaast ging Marlous de Boer wandelen. Iedere dag. Vaak in haar eentje. Eerst vanuit haar huis. Diverse klompenpaden in Oene verkennen en die steeds weer opnieuw lopen. Vervolgens eigen routes van zo’n kilometer of 14 à 15 samenstellen. En uiteindelijk voor de nodige diversiteit eerst ergens naartoe rijden om van daaruit een rondje lopen. “Ik ben dagelijks twee uur onderweg: heerlijk! Heel eerlijk? Als er straks een vaccin is en alles weer normaal wordt, dan wordt wandelen onderdeel van mijn dagplanning. Ik heb het nodig. Het werkt verslavend. Als ik onverhoopt een dag niet wandel, dan voel ik me ‘s avonds onrustig.”

Onze wandeltocht leidt via het Eper centrum en de rondweg naar het einddoel: het pand van waaruit ze The Travel Club Epe bestiert. “Ik kijk even of ik hier nog wat werkzaamheden kan oppakken”, lacht ze terwijl we afscheid nemen. “En daarna wandel ik terug naar huis.”

(Dit verhaal is verschenen in de weekkrant Veluws Nieuws, 23 december 2020)

 

Wil je genieten van meer wandelingen? Klik dan hier!

‘Wandeling van de week’ 2 : Wilma Stokkink en Marleen Gerritsen

Epe – De ‘Wandeling van de week’ is een rubriek van Dennis Dekker (www.mediamagneet.nl). Hij wandelt met inspirerende mensen die iets over hun onderscheidende visie, eigenaardige passies of bijzondere dromen vertellen. Deze week gaat Dennis op pad met Wilma Stokkink en Marleen Gerritsen, beiden al meer dan twintig jaar werkzaam bij VVV Epe.

Een goede omschrijving van de functie van deze dames? Ze ‘verkopen het dorp Epe’. Aan de toerist, maar evenzeer aan de Epenaar zelf. Want ook wanneer je zelf in deze gemeente woont en een prangende vraag over Epe hebt, dan hebben zij (of de drie vrijwilligers Joke, Joke en Mieke, red.) daar wel een passend antwoord op.

Klompenpad

En als het over wandelen gaat, dan weten deze dames de mooiste routes te vinden. Niet alleen in Epe overigens. Marleen, woonachtig in Harderwijk, loopt in die regio ook vaak en graag. Wilma, die wel in Epe woont, wandelt eveneens veel. Daarbij heeft ze samen met een vriendin een bijzondere hobby: zo veel mogelijk klompenpaden in Gelderland en Utrecht aandoen. “We hebben er al tientallen uitgelopen. Heel leuk om te doen. En leerzaam ook. Wij zijn als VVV Epe betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe klompenpaden in deze gemeente. Dus het is altijd handig om elders te kijken hoe dit aangepakt is. Heel vaak levert dat toch leerzame tips en informatie op.” Zo kwam Wilma er recentelijk achter dat er in Utrecht een Klompenpad Kids geopend werd. “Nu zijn wij dus bezig om in Oene een kinderklompenpad te ontwikkelen. We maken dan een route langs verschillende aansprekende punten die voor kinderen interessant zijn. Hier kunnen we binnenkort meer over vertellen.”

‘Epe in Beeld’

Wij beginnen te wandelen vanuit het kantoor van VVV Epe aan de Pastoor Somstraat. Er is namelijk een wandelroute die op deze plek begint en ‘Epe in Beeld’ heet. Die route van 3,7 kilometer is bestemd voor wandelaars, maar ook voor hardlopers. De route is in 2007 op initiatief van de gemeente Epe gerealiseerd. “Men vond dat er meer aan beweging gedaan moest worden. De route is gerealiseerd in samenwerking met de Atletiekunie en met de Nederlandse Hartstichting.”

De route leidt door de bebouwde kom van het dorp en voert langs diverse beelden in en nabij het Eper centrum. “Ooit is het traject netjes met bordjes aangegeven. Daarvan zijn er nu echter een paar gesneuveld. Met als gevolg dat wandelaars vaak niet goed weten waar ze af moeten slaan. We hebben onlangs bij de gemeente het verzoek gedaan om enkele nieuwe bordjes toe te voegen, zodat de exacte route weer duidelijker wordt. We krijgen nu veel opmerkingen dat mensen ‘Epe in Beeld’ niet goed kunnen lopen. Dat is toch zonde.”

Na een mooi stukkie stiefelen krult ons parcours via de Hoge Weerd linksaf het bos in. We lopen over het welbekende Paadje van Evert (waar ooit kunstwerkjes van Epenaar Evert van Loozenoord lagen, red.) en vervolgen onze weg achter voetbalvereniging SV Epe langs. Zowel Marleen als Wilma melden meerdere malen dat het heerlijk is om dagelijks rondom lunchtijd even een ommetje te maken. “Na zo’n lunchloopje ben je weer leeg in het hoofd. Daarbij is deze omgeving prachtig.”

Via Sparrenlaan en Lariksweg komen we uit op het zandpad achter RCN Camping De Jagerstee. Vervolgens zoeken we de Officiersweg op. Op meerdere plekken passeren er andere wandelaars. “Wandelen is weer hip”, concluderen Marleen en Wilma. “Dat heeft toch ook te maken met deze coronatijd. We hebben de afgelopen maanden zo veel vragen gehad over wandelingen in deze regio. En elke keer bleek dat die wandelaars aangaven dat ze vanwege de coronaperikelen meer gingen wandelen.”

Wandelkaart

Een kleine twee jaar geleden presenteerde VVV Epe samen met Visit Heerde en Rond Uit Hattem een wandelkaart met daarin diverse routes door Epe, Heerde en Hattem. Naast een mooie stadswandeling door Hattem, zijn er onder andere Heerder Dellenroutes en fraaie Eper bossentochten uitgezet. Allen kwamen in de Wandelkaart terecht. Verder kun je er een handvol klompenpaden in vinden. “De Wandelkaart bleek een succes. Niet alleen onder toeristen, maar ook onder inwoners van onze drie gemeentes.”

Toch is deze Wandelkaart 1,5 jaar nadat deze voor het eerst op de markt kwam, al weer aan verversing toe. “Hij was begin dit jaar uitverkocht. De eerste reeks van zo’n 5000 exemplaren ging als zoete broodjes over de toonbank heen. Daarom hebben we onlangs een hernieuwde uitgave uitgebracht. Met enkele aanpassingen en toevoegingen.”

De hernieuwde Wandelkaart is recentelijk ludiek in de markt gezet. “We hebben een filmpje gemaakt en hopen andere wandelaars te enthousiasmeren om hetzelfde te doen.” Die wandelfilmpjes met de hashtag #wandelenwhoop kunnen op facebook of instagram geplaatst worden. De hashtag verwijst naar het liedje Wandelen Wandelen (Whoop!) van de Deventer’ zangeres MINKA (Minka Hebing). “Ze schreef dit aan het begin van de quarantaineperiode. De tekst roept anderen op om ook te gaan wandelen. Het dansje in haar clip hebben wij nagedaan. Nu roepen we anderen op om hetzelfde te doen. Onder de deelnemers die ook zo’n dansje laten zien, verloten we een gratis Wandelkaart en een drietal wandelmedailles.”

De Wandelkaart kost 5,95 euro. Nog een laatste opmerking van de dames voordat we weer bij het pand van de VVV Epe aangekomen zijn? “Bij iedere verkochte Wandelkaart in december schenken we 1 euro aan The Lifeline (de Serious Request-actie op 3FM).”

(Dit verhaal is verschenen in de weekkrant Veluws Nieuws, 16 december 2020)

 

Wil je genieten van meer wandelingen? Klik dan hier!

‘Wandeling van de week’ 1 : Dennis van Lith

Epe – De ‘Wandeling van de week’ is een nieuwe rubriek van Dennis Dekker (www.mediamagneet.nl). Hij wandelt met inspirerende mensen die iets over hun onderscheidende visie, eigenaardige passies of bijzondere dromen vertellen. Deze week gaat Dennis op pad met een andere Dennis: Dennis van Lith. Tijdens de wandeling door de bosrijke omgeving rondom Epe ontstaat er een mooi gesprek over bomen, CO2, hout, bouwen en recyclen.

Dennis van Lith uit Epe heeft een bijzondere visie op duurzaam bouwen. Hij werkte jarenlang als projectleider bij diverse bouwbedrijven, maar kwam er steeds meer achter dat veel trajecten in de bouwwereld nogal traditioneel opgepakt worden. “Dat is op zich niet erg en ook wel te verklaren. Het gaat tenslotte al jaren zo. Maar heel eerlijk? Ik wil duurzamer bouwen, ik wil sneller bouwen, ik wil goedkoper bouwen. En bovenal milieuvriendelijker bouwen.” Dennis van Lith voelde zich dus steeds minder op zijn gemak binnen de traditionele aannemerij. De afgelopen jaren werkte hij nadrukkelijk aan een alternatief. “Ik interesseer me al jaren heel erg in het bouwen met hout. Alleen met hout. Daarbij geloof ik in de lean-filosofie: waarde creëren, verspillingen voorkomen en continu verbeteren.”

De Epenaar begon vorig jaar met zijn eigen bedrijf genaamd Fletts. “Ik heb stapelbare constructies van hout ontwikkeld. Daarmee worden duurzame appartementen gebouwd. Deze vaste elementen kunnen zelfs vijf verdiepingen hoog worden. Hiervoor heb ik een aantal vaste plattegronden (verschillend van grootte) uitgewerkt. Die vaste maten kunnen zeer snel gecombineerd en opgebouwd worden tot één appartementengebouw naar eigen smaak.” Je moet in de bouw niet steeds helemaal weer op nul willen beginnen, vindt de Epenaar. “Vandaar die standaardisatie. Enkel in badkamer en keuken zijn er diverse keuzemogelijkheden. Dat maakt dat het ontwerp heel eenvoudig te hergebruiken is. Dit zorgt voor kortere lijnen en dus voor sneller bouwen. Onze betaalbare en modulair stapelbare appartementen zijn daarbij demonteerbaar gemaakt. “Zodat ze ooit ook gemakkelijk weggehaald, gerecycled en hergebruikt kunnen worden.”

Deze Fletts-appartementen zijn geschikt voor een brede doelgroep, vertelt Van Lith. “Starters, alleenstaanden, maar ook senioren kunnen perfect in deze appartementen wonen. We hebben dus veel contacten met woningcorporaties en ontwikkelaars.”

CLT

Zo’n appartementengebouw van Fletts wordt voor 95 procent voorbereid in de werkplaats en kan vervolgens razendsnel op de desbetreffende plek worden opgebouwd. De houten gebouwen worden gemaakt van cross laminated timber (CLT). Kruislaags verlijmde houten latten vormen samen massief houten platen. Deze samengeperste houten platen die de hoofddraagconstructie van de bouw vormen zijn duurzaam en sterk, vertelt Van Lith. Met dit materiaal kun je stikstof neutraal bouwen. En dat is misschien wel het allerbelangrijkste in de optiek van de Epenaar die al ruim 25 jaar werkzaam is in de bouwwereld.

“Ik heb altijd een duurzame insteek van werken gehad. Dat komt ook omdat ik zo in het leven sta. Ik hoef niet veel spullen, ik woon niet al te groot. Ik hou van buiten zijn van buiten sporten, van buiten wandelen of buiten hardlopen. Het bos is daarbij altijd erg inspirerend voor mij. Neem een boom. Die haalt CO2 uit de lucht en slaat dat op. Dat is op zich al prachtig. Maar de tweede fase van veel gecertificeerde bomen is natuurlijk dat ze in plankvorm een nieuw leven krijgen. De opgeslagen koolstof zit dan nog in het hout. Bouwen in hout heeft dus een positieve uitwerking op de klimaatverandering. Ik streef er dus naar dat onze bouw helemaal van hout is.”

Natuurlijk kunnen er aan de buitenkant bijvoorbeeld ook nog wel metaal of bijvoorbeeld steenstrips gebruikt worden, daar is de opdrachtgever vrij in, vult hij aan. “De afwerking van de gevel is aanpasbaar zodat het gebouw altijd past in de omgeving.”

Beton is er alleen niet meer bij, in de visie van Van Lith. “Wij staan voor milieuvriendelijk bouwen. Dat moet wat ons betreft met hout dat komt uit PEFC-gecertificeerde bossen. Dit garandeert een goed beheer van de bossen. Wanneer je na het kappen van zo’n boom een herplantplicht uitvoert, dan kan het niet anders dan dat dit het bouwen van de toekomst wordt. Zo’n insteek zorgt er voor dat er steeds meer CO2 wordt opgenomen. En verlaging van de CO2 is hard nodig om de opwarming van de aarde te voorkomen.”

‘Hout in het zicht’

Al wandelend geniet Van Lith dus ook erg van de bomen om zich heen. “Ik vind het heerlijk om in het bos te zijn. Adem maar eens diep in, als je door het bos loopt. Het is gezond, het geeft je energie.” Ook het gebruik van hout in de bouw is goed voor de mens, weet hij. “Wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat ‘hout in het zicht’ positief is voor de lichamelijke- en psychische gezondheid van bewoners.”

Daar waar de Fletts-appartementen ooit volledig uit de koker van Dennis van Lith kwamen, zijn er inmiddels diverse partijen aangehaakt om dit bouwconcept verder te vermarkten. “Aannemersbedrijf Aan De Stegge Twello en Timmerfabriek Willemsen uit Veenendaal geloven ook in deze manier van duurzaam bouwen. Je moet het samen doen. Helemaal alleen een dergelijke transitie bewerkstelligen in een redelijk conservatieve markt is gewoon erg moeilijk. Daarom is het mooi te ervaren dat een aantal partijen zich heeft aangesloten.”

Natuurlijk: het kost tijd om dit milieuvriendelijke bouwen onder de aandacht te brengen. Maar deze visie moet en zal slagen, vindt de Epenaar. Uit alles blijkt dat Dennis van Lith onverdroten doorwandelt op dit duurzame pad…

(Dit verhaal is verschenen in de weekkrant Veluws Nieuws, 9 december 2020)

 

Wil je genieten van meer wandelingen? Klik dan hier!