De sectie ‘Theater en Film’ in de Eper vestiging van de Bibliotheek Noord-Veluwe is bescheiden. Begrijpelijk. Dit is niet direct een onderwerp waar de gemiddelde Epenaar interesse voor heeft. Maar daar denkt Abdulrahman Abdulfattah (29) anders over. Zijn vinger glijdt van boekrug naar boekrug: Bert Visscher, Martine Bijl, André van Duin, Carice van Houten, Halina Reijn. Dan ziet hij de titel van een boek van Herman van Veen. “Kijk: ‘Bevrijdingskind’. Dát spreekt me wel aan.” Hij glimlacht en loopt naar één van de stilteruimtes in de bieb. Daar vertelt Abdulrahman zijn levensverhaal.
In 2020 vluchtte hij uit zijn thuisland. “Vanwege de oorlog was het niet veilig. Daarbij kon ik opgeroepen worden voor militaire dienst. Dat wilde ik absoluut niet. Ik zat in Damascus op de universiteit. Ik volgde de opleiding ‘Civiele Techniek’. Mijn ene broer was timmerman, mijn andere broer werkte in de elektrotechniek, mijn derde broer wilde architect worden.”
Dit viertal kon samen perfect een familiebedrijf opstarten.” Toch verliep het allemaal anders. Vanwege de oorlog vluchtte zijn ene broer naar Wenen om daar zijn timmerbedrijf naartoe te verplaatsen. Zijn andere broer vond de dood toen de bus met studenten waarin hij zat onder vuur genomen werd. “Heel veel pech. Hij was op het verkeerde moment op de verkeerde plek. Al was dat ook een situatie die heel veel mensen in Syrië zullen herkennen.”
Ook Abdulrahman wilde vluchten. “Ik deed er alles aan om maar niet opgeroepen te worden als soldaat. Ik wilde niet dienen voor de verschrikkelijke overheid. Ik wilde niet fungeren als schietschijf. Ik rekte mijn opleiding zo lang mogelijk op, ik leerde weinig. Het vrijwilligerswerk waar ik mee bezig was, werd steeds belangrijker.” Als journalist filmde hij voor de humanitaire organisatie Rode Halve Maan. “Ik legde vast wat er in Damascus gebeurde. Hoe onveilig het was. Ik wilde niet in het leger, ik gebruikte de camera juist als wapen tegen de overheid.”
Toen zijn studie van twee jaar, inmiddels ruim vijf jaar duurde, kon hij niet anders dan vluchten naar Europa. “Als ik zou blijven, dan zou ik zeker opgeroepen worden.” Zijn passie voor film, voor camerawerk en voor regisseren, maakte dat hij onderzoek deed naar de beste filmacademies van Europa. Vanuit Syrië, kwam hij via Griekenland terecht in Nederland. Specifieker: bij de Filmacademie in Amsterdam. “Ze vroegen om films die ik al had gemaakt.” Hij had al een documentaire gemaakt over een voetballer uit Damascus. Elke ochtend filmde hij de zonsopgang, elke avond de zonsondergang. Iedere keer zorgden de begeleidende beelden van de voetballer voor één ding: hoop. Hij toonde ook de film van een 14-jarig kind die zijn beste vriend moet missen die in de oorlog sneuvelde. Hij werd niet aangenomen. “Ik wilde namelijk verder als regisseur van fictie. Die docu’s waren dus niet geschikt bij mijn aanmeldprocedure.” Bij de HKU (Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht) werd hij wel aangenomen. “De eerste vraag die ze me daar stelden? ‘Wat kun je en wat wil je graag leren?’ Die visie maakte dat ik hard aan de slag ging.”
Na zijn inburgeringstraject deed hij de havo en leerde hij de Nederlandse taal bij Hogeschool Windesheim in Zwolle. Inmiddels zit hij in het derde jaar van de opleiding Film aan het HKU. De Epenaar vertelt ook over zijn meest bijzondere klus van de afgelopen tijd: de korte film Close Your Eyes Hind. Hij was daar uitvoerend producent. “Ik ken de filmmaker (Amir Zaza, red.). Hij is een vriend van me. Ik ben één van de vrijwilligers die hem geholpen heeft. Ik geloofde vanaf het prille begin in het verhaal dat hij wilde vertellen.”
In deze film volgt de kijker het 6-jarige Palestijnse meisje Hind. Vanuit de auto belt ze de hulpdiensten wanneer het Israëlische leger met tanks haar familie heeft doodgeschoten. Een indringend verhaal dat gebaseerd is op ware gebeurtenissen. De film kreeg vorig jaar terecht een Gouden Kalf. “Dan sta je in de filmwereld wel ineens op de kaart, ja.”
Inmiddels staan er voor de Epenaar dus diverse andere projecten op stapel. Zo werkte hij de afgelopen periode vrijwillig mee aan de film Mamadou die binnenkort te zien is. Dit deed hij als vrijwilliger, om ervaring op te doen naast zijn studie. Die film gaat over de Nederlandse bureaucratie die er voor zorgt dat vluchtelingen veelal gedwongen worden om illegaal werk te gaan verrichten omdat ze in de periode dat ze in een AZC verblijven lange tijd geen Burgerservicenummer hebben. “Maatschappelijk zeer relevant, dus. Ik hoop echt, dat er mede door die film, iets gaat veranderen. Je bent in een vreemd land. Alles wat je wil, is aan het werk gaan. Dit om de taal te leren, om in te burgeren. Dat beseffen veel mensen zich misschien niet, maar als je in zo’n AZC zit, wil je daar het liefst zo snel mogelijk weg. Een eigen plek hebben, een eigen bestaan opbouwen, Nederlander zijn.”
Dat stadium is Abdulrahman zelf inmiddels voorbij. Afgelopen december was hij als één van de acht personen te gast bij de naturalisatieceremonie van de gemeente Epe. Ten overstaande van de burgemeester, legde de Epenaar, net zoals de andere nieuwe Nederlanders de verklaring van verbondenheid af. Het was de feestelijke slotceremonie voor de inwoners uit de gemeente Epe die in het jaar 2025 Nederlander werden. Voor hem een belangrijk moment. “Geen onzekerheid meer. Maar een leven opbouwen in dit land. Nederland is het land waar ik me echt vrij voel om te zijn wie ik ben. Met de camera als wapen.”
Met recht een bevrijdingskind inderdaad.
(Dit verhaal is deze week (in verkorte versie) verschenen in Nieuwsblad Schaapskooi)
Wat een geweldig prachtig weergeven, van de strijd, die deze positief ingestelde mensen, moeten doormaken voor erkenning, erkenning die zij voor zichzelf ZO verdienen !! En daarnaast zijn zij een voorbeeld voor ons allen!!
Super, dat dit onder de aandacht wordt grbracht!! Als we als samenleving wat minder (strikte) regels zouden willen hanteren, dan bieden WIJ meer mensen kansen om mee(r) te doen!!